Lien
Dit is een boek uit 1933, geschreven door Angenita C. Klooster, met sfeervolle illustraties van Rie Cramer die de emoties van het verhaal prachtig versterken. Ik kwam het bij toeval tegen terwijl ik een boek over Cramer las, en mijn interesse was direct gewekt, vooral omdat ik zelf altijd ‘Lien’ word genoemd. Het boek is geschreven in Oud-Hollands, met een vleugje Zeeuws, maar leest verrassend gemakkelijk. Ik kocht het via Antiquaire Anna en had het in een paar uurtjes uit. Het is een verhaal dat, ondanks zijn leeftijd, nog steeds blijft spreken en nieuwsgierig maakt naar het lot van Lien en haar broertje.
‘Rie Cramer leven en werk’, door Jacqueline Burgers, Erven Thomas Rap 1974.
Het verhaal in het kort
Sommige boeken lees je. Andere boeken voel je. Lien hoort bij die tweede groep.
De dertienjarige Lien en haar tienjarige broertje Kees verliezen hun ouders. Hun wereld verandert ineens helemaal. Ze gaan wonen bij hun kinderloze buren, de familie Teunisse. Daar krijgen ze een huis, maar weinig warmte. Extra handen op het land zijn welkom, maar twee kinderen die verdriet hebben, tellen niet mee.
Kees redt zich op zijn eigen manier. Hij is ondeugend en kan met zijn glimlach bijna alles doen wat hij wil. Lien is stiller en verlegen. Op de begrafenis van haar moeder huilt ze niet, en dat wordt verkeerd begrepen. Haar stilte lijkt hard, terwijl het verdriet juist diep zit. Vanaf dat moment lijkt ze vooral degene die tekortschiet.
Maar Lien heeft een belofte aan haar moeder gedaan: ze moet goed voor Kees zorgen. Die belofte weegt zwaar. Soms neemt ze zelfs de schuld op zich om hem te beschermen. Ze slikt verwijten in en draagt verantwoordelijkheden die eigenlijk niet bij haar leeftijd horen. Haar liefde is stil, maar krachtig.
Als een nieuw gezin uit Amsterdam, de familie Koerts, in het dorp komt wonen, voelt Lien voorzichtig iets van vertrouwen. Voor het eerst wordt ze geloofd wanneer ze zegt dat ze iets niet heeft gedaan. Dat kleine moment is voor haar heel belangrijk.
Intussen gaat Kees steeds verder in zijn kattenkwaad. Het wordt diefstal en roekeloos gedrag. Een brand, een vlucht in de kou en een nacht vol sneeuw vormen het keerpunt. In die ijzige duisternis laat Lien zien hoe ver ze wil gaan om haar broertje niet alleen te laten.
Lien grijpt je zonder te schreeuwen. Het verhaal is stil, maar laat je niet los. Pas op het einde wordt duidelijk hoeveel er al die tijd tussen de regels gebeurde. Wat eerst klein leek, blijft nog lang bij je hangen.
Illustrator
Rie Cramer (1887-1977) was een invloedrijke Nederlandse schrijver en illustrator van kinderboeken, bekend om haar iconische stijl uit het interbellum. Ze illustreerde talloze boeken en was jarenlang een van de hoofdillustratoren van het jeugdtijdschrift Zonneschijn. Haar vroege werk had een sierlijke Art Nouveau-stijl, later werden haar illustraties eenvoudiger en kleurrijker. Cramer ontwierp ook theaterdecors en kostuums, en tijdens de Tweede Wereldoorlog publiceerde ze anonieme verzetsverzen in Het Parool. Ze schreef onder het pseudoniem Marc Holman en hielp onderduikers. Samen met Henriette Willebeek le Mair en Nelly Bodenheim wordt zij gezien als een van de belangrijkste vrouwelijke Nederlandse kinderboekillustratoren van haar tijd.
“Hier Moedertje, allemaal voor U”
“Wou je zoo graag even rondloopen?”
“Wat kom je hier doen, kind?”
Schrijfster
Angenita C. (Nita) Klooster (1880–1971) was een Nederlandse schrijfster, lerares en voorvechtster van vrouwenrechten. Ze begon al op twaalfjarige leeftijd voor de klas en werd later officieel onderwijzeres, pleitte voor vrouwelijk onderwijs aan oudere leerlingen en verbeterde kleuterscholen, lager onderwijs en meisjesonderwijs. Klooster was actief in de vrouwenbeweging en schreef kinderboeken, sprookjes, gedichten en liedjes over sociale kwesties, zoals het vrouwenkiesrecht en verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog. Haar werk combineerde activisme met literatuur. Ze werd onderscheiden met een gouden medaille en ridderorde. Haar archief is te vinden bij Atria.
Geef een reactie